Wstęp
Ill Bethisad to unikalny projekt historii alternatywnej, który rozpoczął się w 1996 roku jako „the Brithenig Project”, stworzony przez Nowozelandczyka Andrew Smitha. To przedsięwzięcie wyróżnia się na tle innych podobnych projektów ze względu na swoją zbiorową naturę – nie jest dziełem jednej osoby, lecz efektem współpracy około siedemdziesięciu uczestników. Ill Bethisad jest jednym z najstarszych i najbardziej rozbudowanych projektów tego typu w sieci, który przyciąga uwagę entuzjastów alternatywnej historii oraz języków sztucznych. W artykule tym przyjrzymy się bliżej temu wyjątkowemu projektowi, jego założeniom oraz różnorodności językowej i kulturowej, która w nim występuje.
Języki sztuczne w Ill Bethisad
Języki sztuczne odgrywają kluczową rolę w projekcie Ill Bethisad, będąc jednym z jego centralnych elementów. Już od samego początku projekt stał się głównym skupiskiem tzw. „języków alternatywnych”, które spekulują o tym, jak mogłyby wyglądać języki w alternatywnych rzeczywistościach historycznych. Wśród najważniejszych języków sztucznych w Ill Bethisad można wymienić brithenig, który jest romańskim językiem powstałym na Wyspach Brytyjskich na bazie łaciny ludowej oraz częściowo inspirowanym walijskim. Kolejnym istotnym przedstawicielem jest wenedyk, będący romańskim językiem opartym na polskim. Oprócz tych dwóch języków w projekcie wykorzystuje się także różne północnosłowiańskie języki alternatywne.
Nazwa „Ill Bethisad” w brithenigu oznacza „Wszechświat” i stanowi kalkę walijskiego słowa bydysawd na podstawie łacińskiego odpowiednika baptizatum. Uczestnicy projektu stworzyli ponad trzydzieści różnych języków alternatywnych, które znajdują się na różnych etapach rozwoju, co czyni Ill Bethisad bogatym źródłem kreatywnych pomysłów i innowacyjnych koncepcji językowych.
Punkty rozbieżności historycznej
Centralnym punktem rozbieżności w historii przedstawionej w Ill Bethisad jest silniejsze Cesarstwo Rzymskie, które wpływa na rozwój języków romańskich w regionach, gdzie w rzeczywistym świecie dominują języki germańskie, celtyckie lub słowiańskie. Mimo że historia Ill Bethisad przebiega równolegle do naszej rzeczywistości, istnieje wiele lokalnych punktów rozbieżności, które kształtują alternatywną wersję świata.
Jednym z kluczowych momentów jest brak ataku Napoleona Bonaparte na Rosję oraz jego klęska pod Waterloo. Dzięki temu Rzeczpospolita Obojga Narodów przetrwała jako Rzeczpospolita Dwóch Koron (Wenedyk: Rzejpybiełka Dwar Korunar), co oznacza, że terytorium tego państwa obejmuje obszar przypominający Polskę międzywojenną oraz Litwę, a także kolonię w Gambii. Innym interesującym punktem rozbieżności jest zakończenie rosyjskiej wojny domowej po rewolucji październikowej zwycięstwem Białej Armii oraz powstanie dyktatury chrześcijańsko-nacjonalistycznej.
W Bohemii pod presją Habsburgów pojawia się nowy język germański, Pémišna, będący zgermanizowanym czeskim. Ponadto rewolucja amerykańska nie miała miejsca, co prowadzi do braku powstania Stanów Zjednoczonych Ameryki. W Ill Bethisad ogólnie występuje większa liczba niepodległych państw niż w rzeczywistym świecie. Monarchie konstytucyjne dominują nad republikami, a wiele państw tworzy różnorodne federacje i konfederacje.
Technologie i kultura w Ill Bethisad
Ill Bethisad to nie tylko historia alternatywna, ale także przestrzeń dla innowacji technologicznych i kulturowych. W świecie tym można zaobserwować istnienie technologii, które nie zdobyły popularności lub zostały wyparte w rzeczywistym świecie. Na przykład zeppeliny oraz ekranoplany są powszechnie używane jako środki transportu powietrznego. Kosmonautyka oraz komputery są obecne, ale znajdują się jeszcze w fazie rozwoju, co stwarza ciekawe możliwości narracyjne dla uczestników projektu.
Warto również zauważyć, że projekt nie ma na celu przedstawienia lepszego lub gorszego świata niż ten rzeczywisty; jego celem jest pokazanie innego świata z pewnymi elementami satyrycznymi. To podejście sprawia, że Ill Bethisad staje się fascynującą przestrzenią dla twórczości literackiej i artystycznej.
Uczestnicy projektu i ich wkład
Ill Bethisad to projekt oparty na współpracy wielu osób z różnych krajów i kultur. Uczestnicy tej inicjatywy dzielą się swoimi pomysłami oraz wiedzą na temat historii, języków i kultury. Dzięki ich wysiłkom projekt ten zyskał niezwykle różnorodną bazę materiałów encyklopedycznych, która obejmuje historie napisane przez uczestników, wiadomości dotyczące alternatywnych wydarzeń historycznych, flagi państwowe oraz mapy przedstawiające fikcyjne terytoria.
Dzięki współpracy tak wielu osób Ill Bethisad stał się przestrzenią wymiany myśli oraz kreatywności. Uczestnicy projektu często angażują się w dyskusje na temat kierunków rozwoju poszczególnych aspektów historii czy kultury tego alternatywnego świata. Taki model współpracy przyczynia się do ciągłego wzbogacania narracji i rozwijania jej o nowe pomysły oraz koncepty.
Zakończenie
Ill Bethisad to fascynujący projekt historii alternatywnej, który łączy pasję do tworzenia z wiedzą o językach i kulturach. Jego charakterystyczną cechą jest zbiorowa praca wielu uczestników, którzy wzbogacają go o różnorodne pomysły i interpretacje historyczne. Dzięki temu projekt ten nie tylko przyciąga uwagę miłośników fantastyki i historii alternatywnej, ale również staje się ważnym punk
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).