Zachariasz Łyko – życie i działalność
Zachariasz Marian Łyko był jednym z najbardziej znaczących polskich duchownych i teologów adwentystycznych XX wieku. Urodził się 21 kwietnia 1929 roku w Zakopanem i zmarł 22 stycznia 2008 roku w Warszawie. Jego życie obfitowało w różnorodne osiągnięcia, zarówno w sferze religijnej, jak i akademickiej. Był nie tylko duchownym Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego, ale również prawnikiem, filozofem, etykiem oraz nauczycielem akademickim. Jego działalność miała istotny wpływ na rozwój dialogu ekumenicznego w Polsce oraz na życie społeczno-religijne kraju.
Młodość i wykształcenie
Łyko pochodził z artystycznej rodziny – jego ojciec, Franciszek Łyko, był rzeźbiarzem, a matka, Zofia Klay, nauczycielką. W 1927 roku jego ojciec przyjął poglądy adwentystyczne, co wpłynęło na dalszy rozwój duchowy rodziny. W czasie II wojny światowej Zachariasz uczęszczał do gimnazjum, korzystając z tajnego nauczania. Po wojnie ukończył Liceum Ogólnokształcące w Krakowie.
W latach 1946–1951 studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, zdobywając tytuł magistra praw. Równocześnie odbywał studia teologiczne w Seminarium Duchownym Unii Zborów Adwentystów Dnia Siódmego w Krakowie, które ukończył w 1949 roku. W późniejszych latach kontynuował kształcenie w Wielkiej Brytanii oraz Stanach Zjednoczonych, gdzie studiował teologię.
Działalność kościelna i ekumeniczna
Po przyjęciu duchownego święcenia w 1948 roku, Zachariasz Łyko zaangażował się w działalność Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Polsce. Pełnił funkcję duszpasterza w Poznaniu, a także był członkiem naczelnych władz polskiego Kościoła. W 1953 roku objął stanowisko zwierzchnika Kościoła.
Ważnym momentem w jego karierze była rola obserwatora podczas obrad II Soboru Watykańskiego. Łyko był aktywnym uczestnikiem wielu inicjatyw ekumenicznych oraz współprzewodniczył Zespołowi Dialogu Ekumenicznego Katolicko-Adwentystycznego. Jego wkład w dialog międzywyznaniowy był nieoceniony; przez 25 lat współprzewodniczył komisji zajmującej się tym tematem. Inicjował również wiele spotkań i działań na rzecz jedności chrześcijan.
Warto zaznaczyć, że Łyko miał trudności związane z działalnością polityczną okresu PRL. Został szantażowany przez Służbę Bezpieczeństwa, a jego ojciec został aresztowany z powodu prób wywarcia presji na syna.
Działalność akademicka
Zachariasz Łyko był także uznawanym wykładowcą akademickim. Przez wiele lat uczył w Wyższym Seminarium Duchownym w Podkowie Leśnej, które później przekształciło się w Wyższą Szkołę Teologiczno-Humanistyczną im. Michała Beliny-Czechowskiego. W 1975 roku uzyskał stopień doktora teologii na Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie, gdzie rozpoczął pracę jako wykładowca dwa lata później. Po habilitacji pełnił funkcję kierownika Katedry Filozofii, Etyki i Socjologii.
Jego wykładanie nie ograniczało się tylko do teologii; był również zatrudniony na Wydziale Psychologii Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania w Warszawie aż do 2008 roku.
Działalność społeczna
W życiu publicznym Zachariasz Łyko angażował się również jako doradca w Sejmie IX kadencji oraz członek Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego podczas prac nad nową konstytucją Polski z 1997 roku. Był członkiem Polskiej Akademii Olimpijskiej oraz aktywnie działał na rzecz przeciwdziałania alkoholizmowi i narkomanii.
Jego pasja do promowania praw człowieka i dialogu między różnymi grupami religijnymi była widoczna we wszelkich działaniach społecznych podejmowanych przez niego przez całe życie. Uważał, że tolerancja i wolność religijna są kluczowe dla współżycia społecznego i pokoju między ludźmi.
Poglądy teologiczne i filozoficzne
Zachariasz Łyko wyróżniał się również swoimi oryginalnymi poglądami teologicznymi. Krytykował doktrynę o nieśmiertelności duszy, twierdząc, że nie jest zgodna z Biblią ani tradycją żydowską. Wskazywał na jej pogańskie korzenie oraz wpływ filozofii platońskiej na doktryny chrześcijańskie. Uważał także Mojżesza za autora Pięcioksięgu oraz Jozuego za autora Księgi Jozuego.
W 2000 roku pozytywnie ocenił stosunek władz PRL do Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w latach 1957–1988, choć zauważył także negatywne przykłady ich działania wobec wspólnoty religijnej.
Działalność pisarska
Zachariasz Łyko był płodnym pisarzem – autorem ponad dwóch tysięcy artykułów oraz ponad trzydziestu książek. Wiele z jego publikacji ukazało się pod pseudonimami, takimi jak Tadeusz Adwentowicz czy Jan Grodzicki. Jego książki dotyczyły szerokiej tematyki związanej z teologią, etyką oraz społecznymi aspektami życia religijnego.
Niektóre z jego najważniejszych publikacji to „Kościół dogmatów i tradycji”, „Adwentyzm”, „Nauki Pisma Świętego”
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).